بیماری لمپی اسکین (lumpy skin disease)
عامل این بیماری، ویروسی از خانواده پاکسویریده Lumpy skin disease virus (LSDV) می باشد که مرتبط با ویروس آبله گوسفند و بز است این بیماری اولین بار در آفریقا مشاهده شد و به کشورهای خاورمیانه، آسیا و اروپای شرقی نیز منتشر شد. اخیرا این بیماری برای اولین بار در گرجستان، روسیه، بنگلادش و چین هم شیوع پیدا کرده است که این تغییر در الگوی جغرافیایی انتشار بیماری منجر به نگرانی هایی در سطح بین المللی شده است.
لمپی اسکین در گاوها می تواند کشنده باشد و ویژگی آن حضور برجستگی هایی (ندول) بر روی پوست و سایر قسمت های بدن می باشد. عفونت های باکتریایی ثانویه معمولا باعث بدتر شدن شرایط می شوند. لمپی اسکین تهدیدی جدی برای دامداران محسوب می گردد. هم چنین این بیماری برون مرزی به دلیل خسارت های اقتصادی شدید و گسترده و پتانسیل انتشار سریع در گله، توسط سازمان بهداشت جهانی حیوانات (WOAH) در لیست بیماری های مهم و قابل توجه قرار گرفته است.
شیوع این بیماری در تابستان های مرطوب و شرجی بیشتر است اما در زمستان هم می تواند اتفاق بیفتد. این بیماری می تواند از طریق حشرات خونخوار مثل پشه، مگس و کنه منتقل شود.
گاو ها در هر سن و نژادی می توانند درگیر لمپی اسکین شوند اما گاو های جوان و آن هایی که در پیک شیردهی هستند،حساسیت بیشتری دارند.
دوره کمون 4 تا 14 روزه است و سپس تب عارض میشود و 4 تا10 روز پس از بروز تب برجستگیهای مشخصی به اندازه 5 تا 50 میلیمتر از چند تا 100 عدد و با قطر بین ۰/۵ تا 5 سانتیمتر ممکن است تمامی بدن را بپوشاند
میزان شیوع لمپی اسکین در گله بین 5 تا 45 % و حتی گاهی تا 100 % می باشد اما نرخ تلفات معمولا کمتر از 10 % (گاهی تا 40 %) است
علائم بالینی لمپی اسکین در گاوها چیست؟
- تب، ریزش آب از چشم ها، افزایش ترشحات بینی و حلق، بی اشتهایی،
- ندول ها و برجستگی های روی پوست، غشاهای مخاطی و اندام های داخلی
- لاغری، التهاب و تورم در پاها
- تورم گره های لنفاوی
- ترشحات بینی، بزاق و اشک
- کاهش شدید تولید شیر
- در برخی موارد مرگ
چرا بیماری لمپی اسکین در گاو اهمیت اقتصادی زیادی دارد؟
اهمیت اقتصادی لمپی اسکین به دلیل کاهش قابل توجه تولید شیر به میزان 10 تا 85% می باشد. این کاهش تولید ناشی از تب بالا و ورم پستان ثانویه است. هم چنین این بیماری به دلیل کاهش نرخ رشد در گاو های گوشتی، ناباروری موقت یا دائمی، سقط، هزینه های درمان و واکسیناسیون و مرگ حیوانات بیمار نیز خسارات زیادی به دامدار وارد می کند.
آیا بیماری به انسان منتقل می شود؟
بیماری لمپی اسکین که مهمترین ویژگی آن انتشار سریع است، یک بیماری عفونی دامی است و به انسان سرایت نمیکند و از این نظر نباید نگران بود، هرچند که رعایت اصول بهداشتی، سمپاشی معابر شهری محل نگهداری دام برای کنترل و ریشه کنی هرچه سریع تر این بیماری ضروری است.
آیا بیماری درمانپذیر است؟
هیچ نوع درمان اختصاصی برای این بیماری وجود ندارد. تنها اقدامات حمایتی برای جلوگیری از عفونت های میکروبی ثانویه اجتناب از نور مستقیم آفتاب، تهیه آب و غذای مناسب امکان بهبودی دام را فراهم می کند. درمان غیراختصاصی شامل آنتی بیوتیک، داروهای ضدالتهاب و تزریق ویتامین فقط برای درمان عفونت های ثانویه باکتریایی، کاهش تب، التهابات و بهبود اشتها برای غذاخوردن است.
راه های کنترل و پیشگیری از بیماری لمپی اسکین
- دفن سازی بهداشتی دام های تلف شده همراه با تولیدات دامی آلوده به منظور از بین بردن منبع عفونت.
- قرنطینه و کنترل ترددهای دامی، تولیدات آنها در واحدهای آلوده و دارای پتانسیل آلودگی به منظور جلوگیری از انتشار آلودگی.
- ضدعفونی لوازم مورد استفاده در دامداری در راستای کاهش انتشار ویروس از دامداری های آلوده.
- کنترل پشه های ناقل در مراحل اولیه رخداد بیماری بوسیله سمپاشی بدن و جایگاه پرورش دام، به منظور تقلیل انتقال مکانیکی ویروس.
- به حداقل رساندن تماس مستقیم یا غیر مستقیم دام های حساس با گاوهای آلوده، حشرات و لوازم مورد استفاده در دامداری که احتمال آلودگی آنها وجود دارد.
- شناسایی سریع دام های بیمار و اعمال اقدامات لازم.
واکسیناسیون بهترین روش پیشگیری
هم اکنون از واکسن آبله گوسفندی یا آبله بزی با حجم 10 برابر دوز در گاوها استفاده می شود. که باعث ایجاد ایمنی و تولید آنتی بادی علیه ویروس لمپی اسکین می شود. آنتی بادی ایجادشده هم پوشانی خوبی برای ویروس اصلی لمپی اسکین دارد و در صورت ورود ویروس از طریق گزش پشه ها، شیر یا بزاق آلوده به بدن گاو با آن ها مقابله می شود و گاوها را ایمن می سازد
تهیه و تدوین: واحد تحقیق و توسعه زنجیره تولیدی دام و طیور دشت کیمیا
